Werken Rudolf Steiner

Laatst aangepast: maart 2012

Ascese  - Rudolf Steiner
‘Ascese is als het werken aan sluimerende zielenkrachten.'
Wat is de betekenis van symbolische voorstellingen (rozenkruis) en meditatie? Wat betekenen zelfbehoud en zelfvernietiging?
Wereldvreemde, onjuiste ascese veroorzaakt verzwakking van het lichaam; waarachtige ascese is versterking van de ziel. Over zin en onzin van het vegetarisme. En over foutieve ascese, ziekte en gezondheid.
Een boekje voor de zich ontwikkelende mens.

Leven met de doden 2  - Rudolf Steiner
Een dierbare verliezen: we maken het allemaal wel mee. Maar waar bevinden zich de mensen¬zielen die gestorven zijn? En wat kunnen wij voor hen betekenen, wat zij voor ons?
Rudolf Steiner geeft ons reële handvatten om een brug naar de doden te slaan.
Over verbinding met de gestorvenen, zielsmatig vertrouwen en verjonging.

Scheppen uit het niets, evolutie en involutie  - Rudolf Steiner
Scheppen uit het niets? Steiner plaatst ons ook hier weer voor raadsels.
Is dat niet het gebied van de religie, of van de kunst? Het moderne, darwinistische denken ontkent de mogelijkheid van scheppen uit het niets.
Maar hoe hangt scheppen uit het niets met de ontwikkeling van ons mensen samen? Steiner beschrijft hier zijn geestelijke visie op evolutie, involutie en scheppen uit het niets.
Een uitermate heldere visie op een mysterieus gebeuren.

De karmaoefening voor de nacht  - Rudolf Steiner
Rudolf Steiner heeft veel voordrachten gehouden over karma en reïncarnatie. Ook gaf hij inzicht in vroegere incarnaties van bekende en minder bekende mensen.
Aan het eind van zijn leven gaf hij twee oefeningen om zelf karmaonderzoek te doen. Hierbij wordt ‘De karmaoefening voor de nacht’ gepubliceerd, ook wel de drie-nachtenoefening ge¬noemd. Een geschenk van Steiner dat van onschatbare waarde is.
Voor de moderne mens die zelf inzichten wil verwerven in vroegere levens, van zichzelf of van een ander mens.

Opvoedkunst - Methodisch-didactische aanwijzingen  - Rudolf Steiner
Voor de start van de eerste ‘vrijeschool’ gaf Rudolf Steiner de toekomstige leraren een driedelige spoedcursus spirituele pedagogie. Opvoedkunst is het tweede en meest toegankelijke deel van die cursus. Het algemene mensbeeld wordt hierin vertaald in concrete opvoedings- en onderwijs¬vra¬gen. Hoe ziet, hoe voelt een kind van zeven jaar de wereld? Wat gebeurt er in dat kind als je het op de gangbare manier leert lezen? Welke subtiele veranderingen spelen zich rond het negen¬de of twaalfde jaar in kinderen af? Maar ook: wanneer ben ik als opvoeder geloofwaardig? Hoe wek ik echte interesse, hoe wek ik respect? Voorschriften zijn in deze cursus niet te vinden. Steiner geeft gezichtspunten, wenken, voorbeelden van hoe je iets aanpakt. Die voorbeelden mogen soms wat gedateerd zijn. Maar de geest waaruit ze voortkomen en het plezier waarmee ze gebracht worden, zijn nog steeds voelbaar. En inspireren tot het vinden van een eigen en eigen¬tijdse aanpak. Het nawoord van Christof Wiechert belicht de relevantie van Steiners pedagogische ideeën voor deze tijd.

Licht en schaduw op de weg van de mensheid  - Rudolf Steiner
De gebeurtenissen waarover de media berichten zijn soms moeilijk te begrijpen. Ze lijken zinloos. Misschien is de manier waarop we gewoon zijn de actualiteit en de geschiedenis te onderzoeken ontoereikend.
Een wijze van onderzoeken die niet alleen uiterlijke gebeurtenissen maar ook hun spirituele dimensie als realiteit neemt kan een ander licht werpen op de geschiedenis, de actualiteit en op het vormen van de toekomst van de mensheid. Op het wereldtoneel spelen ook spirituele krachten mee die bepaald niet het beste met de mens voor hebben. Zij willen de mensheid voor hun eigen doeleinden gebruiken en doen onder meer door manipulatie en machtsmisbruik.
In deze voordrachten geeft Rudolf Steiner aan hoe en wat we kunnen bijdragen aan een toekomst waarin de mensheid zich in vrijheid ontwikkelt.

Vrij, gelijk & samen. Op weg naar een betere wereld  - Rudolf Steiner
De betekenis van het sociale gedachtegoed van Rudolf Steiner strekt zich verder uit dan de mensen die zich, om welke reden dan ook, met de antroposofie verbonden voelen. Om dit gedachtegoed op zijn betekenis te kunnen beoordelen, is het niet nodig antroposoof te zijn of te worden.
De sociale driegeleding, de term waarmee dit gedachtegoed wordt aangeduid, verkondigt geen wereldbeeld of levensbeschouwing maar doet slechts een beroep op een helder denken over de grote vraagstukken van deze tijd.
De sociale driegeleding ”wil alleen wijzen op die speciale manier, waarop mensen in het openbare leven met elkaar kunnen samenwerken, zodat tegenover de krachten van de afbraak, die van wederopbouw en nieuwe ontwikkelingen, gesteld kunnen worden”, zoals Rudolf Steiner in deze uitgave opmerkt.
In de twee in deze uitgave opgenomen voordrachten schetst hij het perspectief voor ieder die zich op een positieve manier wil inzetten om, in welk levensgebied dan ook, bij te dragen aan een wereld waarin mensen elkaar, in de volle betekenis van het woord, ’recht’ doen.

Michaël en het mysterie van Golgotha - Rudolf Steiner
Michaël, de aartsengel, heeft nu de geestelijke leiding van ons tijdperk. Maar wat is Michaël ei¬genlijk voor wezen? Wat is zijn missie?
Steiner schetst in een grote tijdsruimte de werkzaamheid van deze grootse kosmische macht, vroeger en tegenwoordig. En hoe we ons nu in zijn dienst kunnen stellen.
Michaël wil ons helpen het mysterie van Golgotha te doorgronden.

Woede - Rudolf Steiner
Woede, irritatie en ergernis zijn een realiteit in de ziel van veel mensen. Hoe ontstaan ze en hoe kunnen we die positief bekijken en hanteren?
Steiner beschrijft de innerlijke werking van woede en schetst het effect ervan op lichaam en ziel. Voorts belicht hij de werking ervan voorbij de grenzen van geboorte en dood - het karma.
Teksten om onze zelfkennis te verdiepen en om ermee in de wereld te werken.

Angst - Rudolf Steiner
Steiner geeft ons handvatten om met angst en vrees om te gaan, om een menswaardig leven te bevorderen. De mens is een geestelijk wezen, dat in de bovenzinnelijke wereld vóór zijn geboorte en na zijn dood een bestaan als ziele-geestwezen doormaakt.
In deze teksten worden, naast inzicht in angst, stimulerende impulsen gegeven - meer dan kant-en-klare oplossingen - om met angst en vrees om te gaan, om een menswaardig leven te bevorderen.
Een boekje om meer inzicht te verwerven in innerlijke krachten van de angst in ons moderne mensen.

Kleuren - Rudolf Steiner
Een theoretische beschouwing over kleuren: wordt daardoor de sfeer, het beleven ervan niet aan¬ge¬tast? - Als we de spirituele weg bewandelen niet.
Je verdiepen in de kleuren - op een kunstzinnige manier - verrijkt het beleven en de kennis ervan. En het vormt een solide basis voor de scheppend kunstenaar.
Ook wie niet beroepsmatig met kleur werkt kan in deze voordrachten handvatten vinden om oe¬fe¬nend en inlevend in de kleurenwereld binnen te dringen.
'Door de kleur komt de mens los van de materie,' aldus Rudolf Steiner.
Een weg om door te dringen tot het wezen van de kleur.

Interesse voor de ander - Rudolf Steiner
Wij hebben nog geen intensieve belangstelling voor de andere mens, aldus Rudolf Steiner; daarom kritiseren we hem, koesteren we sympathie en antipathie jegens hem.
Dat we onze naaste moeten liefhebben noemt Steiner ‘hartverwarmend, maar egoïstisch gepraat’. Hij brengt de valkuilen, de gevaren, de illusies waarin we leven in kaart, en geeft handvatten hoe we deze kunnen overwinnen.
Helder schetst Steiner de vier wegen om interesse van de mensen voor elkaar te bevorderen.

Sprookjes – De wijsheid in sprookjesbeelden - Rudolf Steiner
Sprookjes spreken tot onze verbeelding. Is het nu mogelijk dat je de betoverende sprookjesbeel¬den doorlicht en verklaart zonder het beleven van de tere stemming stuk te maken?
Rudolf Steiner behandelt dit thema behoedzaam en vanuit inzichten van de geesteswetenschap. En op heldere wijze legt hij voor ons de bronnen open waaruit de sprookjes voortkomen.
Deze voordrachten verschaffen ons een dieper inzicht in de oorsprong en het geweldige belang van sprookjes voor ons moderne mensen.

Waarheid, schoonheid, goedheid - Rudolf Steiner
De drie grote idealen van de mensheid: het ware, het schone en het goede. Wat betekenen ze voor de mens van nu? Kunnen we met waarheidsliefde vooroordelen bestrijden? Hoe staan wij in verbinding met schoonheidszin?
Waaraan ontlenen de dingen hun waarheid, schoonheid en goedheid?
Het goede doen: uit gewoonte, uit vrees voor straf of om respect te krijgen. Wat is echte liefde voor het goede?
Echt inhoud geven aan deze drie idealen, dat is onze taak, aldus Rudolf Steiner.

Natuurrampen en technische rampen - Rudolf Steiner
Regelmatig worden we opgeschrikt door een ramp: een natuurramp of een ramp veroorzaakt door de techniek. Wat zijn oorzaken en mogelijke gevolgen van catastrofen?
Steiners spirituele inzichten kunnen ons de achtergronden van zulke rampen doen begrijpen. Ook wordt ons hier een verhelderend inzicht in karmische gevolgen van zogeheten man-made disas¬ters en natuurrampen gegeven.
Een boekje om zicht te krijgen op hoe het met de binnenkant van de aarde en de mens gesteld is.

Christus' wederkomst in de etherwereld - Rudolf Steiner
'Zal Christus terugkomen? Wanneer en op welke plaats?' vragen talrijke mensen zich af. Er bestaan velerlei speculaties over deze kwestie; hier kunnen we de resultaten vernemen van Rudolf Steiners geesteswetenschappelijk onderzoek. In deze twee voordrachten schetst hij de vorm waarin Christus' wederkomst moet worden gezien, en wat die wederkomst voor ons mensen betekent.
De belevenis die Paulus had voor Damascus blijkt belangrijk om deze kwestie te doorgronden.
Deze inhouden zijn van wezenlijk belang voor wie nader tot het Christuswezen wil komen.

De geestelijke leiding van mens en mensheid - Rudolf Steiner
De mens wordt op zijn ontwikkelingsweg geleid. Hoe gaat dat in zijn werk?
Steiner beschrijft de spirituele leidende krachten die in de evolutie sturen. Indrukwekkend zijn de beschrijvingen van het werk van de goden en helden uit de mythologie, en de betekenis van bij¬voorbeeld engelen en luciferische wezens voor de ontwikkeling van de mensheid.
Voor het eerst spreekt Steiner in het openbaar over het geheim van de twee Jezuskinderen. Eveneens schetst hij de weg van Jezus van Nazareth naar Christus. En de vraag hoe en waartoe het kwaad in de wereld bestaat, verschijnt in een ander licht.
Inhouden die antwoord geven op essentiële vragen.

Atlantis en Lemurië - Rudolf Steiner
Is Atlantis reëel? Hoe zag het eruit? Waar bevond het zich? Wat gebeurde daar?
Rudolf Steiner deed er geesteswetenschappelijk onderzoek naar. Hij geeft een uitvoerige be¬schrij¬ving van Atlantis en schetst hoe het bewustzijn van de Atlantische mens van ons bewustzijn ver¬schilde.
Hoe zag Lemurië, de beschaving die zich vóór Atlantis op aarde bevond, eruit? Men gebruikte toen magische krachten; hoe ging dat in zijn werk?
De mens was aanvankelijk eenslachtig. Hoe en wanneer vond de splitsing in man en vrouw plaats? Steiner schetst de ontwikkelingen van de mensheid heel beeldend.
Voor lezers die ernst maken met onze voorgeschiedenis.

Van Jezus naar Christus - Rudolf Steiner
Kunnen we Jezus onderscheiden van Christus? Hoe moeten we de evangeliën beoordelen? Aller¬eerst beschrijft Steiner het onderzoek naar de historische Jezus. Hij kenschetst de oude mysteriën en welke soorten mysteriën er waren.
Door het inzicht in Isis en Osiris, in de Griekse mysteriën en de Mithras-mysteriën wordt er voor ons licht geworpen op het mysterie van Golgotha.
Van groot belang is de geweldige ervaring van Paulus voor Damascus. En hoe wij moderne men¬sen Christus' wederkomst kunnen beleven. Zo kan men de mens Jezus leren onderscheiden van Christus, de godszoon.

Het werk van de engelen - Rudolf Steiner
'Ik heb er vaak over gesproken dat de mensen, hoewel ze wakker zijn, in de belangrijkste aangele¬gen¬heden eigenlijk hun leven slapend laten voorbijgaan,' aldus Steiner.
Sommige wezens 'willen de mens ervan overtuigen dat hij eigenlijk slechts een zeer hoog ontwik¬kel¬de dier is.' 'Een onspirituele wereldbeschouwing … zou de dwaling op het gebied van de sek¬su¬ele instincten niet zien.' 'De engelen werken aan de toekomstige sociale vormen voor het aar¬de¬leven van de mens,' vertelt Steiner in deze voordracht.
Voor lezers die serieus onderzoek naar engelen doen.

Geluk – schijn en wezen - Rudolf Steiner
Geluk en ongeluk kunnen ons in het leven voor raadsels stellen. Wat ìs geluk? Is geluk subjectief? Waarom bestaat ongeluk: ‘Waarom ik?’
Steiner onderneemt de zoektocht naar oorzaken van geluk en ongeluk? Wat is schijn, wat het we¬zen van geluk? Steiner roept de lezer op om geluk en ongeluk in groter verband te bekijken.
Over harmonie en egoïsme. Over aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, oorlogen en treinon¬geluk¬ken.

Zelfkennis - Rudolf Steiner
'De gemakzuchtigen, die het er maar over hebben dat de mens zich in zichzelf moet verdiepen, de god in zichzelf moeten zoeken, zullen hem weinig verder brengen.'
Rudolf Steiner.
Waarachtige zelfkennis: hoe persoonlijk of hoe onpersoonlijk is die? Welke rol speelt het karma daarbij? Zelfkennis krijgt in deze voordacht een geheel nieuw perspectief.
Zeer geschikt voor mensen die serieus op zoek zijn naar ware zelfkennis.

Egoïsme en altruïsme - Rudolf Steiner
'Als de roos op egoïstische wijze mooi wil zijn, als zij tot haar volle schoonheid wil uitgroeien, dan wordt door haar de tuin op zijn mooist.' - Rudolf Steiner.
Wie komt nooit met egoïsme in aanraking? Rudolf Steiner gaat in deze voordracht niet zozeer in op psychologische oorzaken, maar hij behandelt de vragen: waardoor bestaat egoïsme eigenlijk, en waar huist egoïsme in de mens? Hoe is egoïsme te overwinnen? Eveneens gaat hij in op het karakter van altruïsme, en de mogelijkheden tot dwaling en tot vrijheid.
Een tekst om tot kennis en begrip te komen, van jezelf en van elkaar.

Ahriman komt! - Rudolf Steiner
Ahriman - een duistere kracht in de wereld - wordt door Rudolf Steiner beschreven als een gees-telijk wezen: de veroorzaker van onder meer psychische verharding en materialisme.
Ahriman bereidt zijn incarnatie op aarde voor. Hoe kunnen we dat herkennen? Wat staat ons te doen? En hoe werkt Ahriman in verband met de vier evangeliën?
Inzicht in de werking van Ahriman kan de mens sterk maken tegen zijn invloeden.
Ahriman komt, incarneert. Ahriman in vleselijke gedaante.

Opstanding - Rudolf Steiner
Opstanding, wat is dat eigenlijk?
Rudolf Steiner beschrijft de opstandingsidee in het oude oosten, en hier en nu in het westen. Hij rekent radicaal af met sentimentele vormen van christelijke vieringen. Het oppakken van kiem-krachtige impulsen is tegenwoordig noodzakelijker dan ooit. Hij schetst fundamentele gedachte-kiemen die diep in het gemoed van miljoenen mensen leven.
In een ondergangsbeschaving is een nieuwe, frisse opstandingsimpuls broodnodig.
Een boekje dat in duistere tijden een verrassend nieuw licht aan de horizon kan bieden.

De vier Christus-offers - Rudolf Steiner
Rudolf Steiner beschrijft de vier grote offers die het Christus-wezen heeft gebracht om voor de mens ontwikkelingskansen te scheppen.
Zonder het ingrijpen van Christus zou de ontwikkeling van zowel de mensheid als het kleine kind ernstig in gevaar komen.
Fascinerend is Steiners geesteswetenschappelijke visie op de gevaren voor de toekomst van de mensheid.
Twee voordrachten die onze verbinding met het Christus-wezen nog hechter kunnen maken.

Waarheidsliefde - Rudolf Steiner
'De mentaliteit van de moderne mens is vaak niet van waarheidsliefde doortrokken,' aldus Rudolf Steiner.
Aan de hand van voorbeeldgevallen - schilderijenvervalsers, de dagelijkse krant enz. - schetst hij hoe wij tegenwoordig met de waarheid omgaan. En welk effect dat op ons heeft.
'Regeert de leugen' in de media? Wat is de rol van dogma's? Wat zou dat voor de menselijke ziel kunnen betekenen?
Meesterlijk is Steiners aandacht voor de rol van stijl in de taal.
Een boekje voor echte waarheidszoekers.

Het karakter van de mens - Rudolf Steiner
Het karakter van de mens doet de ene van de andere mens verschillen. Het vormt een wezenlijk deel van onze persoonlijkheid.
Waar komt ons karakter eigenlijk vandaan? Ligt ons karakter vast in erfelijke eigenschappen? Is karakter aangeleerd, of gevormd door opvoeding en invloeden uit de omgeving? Is het karakter om te vormen? En hoe is het met karakter gesteld bij dieren?
Op deze en vele andere vragen geeft Rudolf Steiner in deze voordracht antwoord.
Een boekje voor een ieder die zichzelf wil doorgronden.

Antroposofie voor jonge mensen - Rudolf Steiner
Tegenstellingen tussen de oude en jonge generatie zijn van alle tijden. Maar aan het begin van de twintigste eeuw groeit een jeugd op met een spirituele honger die radicaal verschilt van alle vorige generaties. Na de eerste wereldoorlog stroomt die jeugd ook de antroposofische beweging bin-nen. Als zij om een speciale voordrachtenreeks voor jonge mensen vragen, geeft Steiner hun in eerste instantie de opdracht voldoende mensen bijeen te zoeken en concreet onder woorden te brengen wat ze eigenlijk van de antroposofie verwachten. Steiner laat in deze voordrachten zien waar de jeugd in wezen naar op zoek is in een wereld die beheerst wordt door frase, conventie en routine. Steiner behandelt in Antroposofie voor jonge mensen een aantal essentiële ‘jeugdige’ ide-alen in de antroposofie die vandaag de dag nog steeds actueel zijn. Met nawoorden van Christiane Haid en Sigurd Borghs.

De filosofie van Thomas van Aquino – De weg van het denken naar de realiteit - Rudolf Steiner
Hoe ontwikkelde zich het denken van Thomas van Aquino? Hoe werd het door zijn tijd ontvan-gen? Wat was Thomas' taak in de ontwikkeling van het denken? En wat betekent zijn gedachte-goed voor onze tijd? Deze en andere vraagstukken worden hier in deze drie voordrachten op heldere wijze behandeld.
Rudolf Steiner (1861-1925) heeft zich vanaf zijn jeugd geïnteresseerd voor filosofie. Zo bestu-deerde hij al gedurende zijn middelbare schooltijd de werken van Fichte en Kant.
Eén van zijn belangrijkste werken ‘De filosofie van de vrijheid’ zag het licht in 1894.
Op latere leeftijd kon Steiner zich - bij zijn kunstbeschouwing – ‘ook verdiepen in de geweldige geestesstrijd die Thomas van Aquino in de bloeitijd van de scholastiek tegen het arabisme heeft gevoerd’ (Mijn levensweg, blz. 365).

Het gespiegelde Ik - Rudolf Steiner
Het uitwerken van de brug tussen natuurwetenschap en geesteswetenschap: dat lag Rudolf Stei-ner zijn leven lang bijzonder aan het hart. Of anders geformuleerd: inzicht in de samenhang tus-sen lichaam, ziel en geest.
Een unieke positie heeft de zogeheten Bologna-voordracht in het vraagstuk van de 'grensplaats van de kennis'. Daar in Bologna - het enige optreden van Steiner op een vakcongres van filosofen - stelt hij de kardinale vraag: 'Waar bevindt zich ons Ik eigenlijk?'
Het antwoord van toen heeft een centrale betekenis voor het oplossen van het probleem lichaam-ziel en voor een op innerlijke ervaring gebaseerd mensbeeld.

Gezond oordelen - Rudolf Steiner
Oordelen: juist of onjuist, gezond of ziek, nuttig of schadelijk.
‘Op logische wijze oordelen: wat is waar, wat is niet waar, – dat iets wat in onze tijd moet veran-deren,‘ aldus Rudolf Steiner.
Hóe we iets beoordelen, dat heeft vaak enorm veel gevolgen. Voor het leven op aarde; èn voor het leven tussen dood en nieuwe geboorte.
Deze voordracht reikt ons handvatten aan om hier helder inzicht in te krijgen.

Door de poort van de dood - Teksten en meditaties - Rudolf Steiner
In deze uitgave zijn enkele teksten en meditatieve spreuken bijeengebracht die kunnen bijdragen tot een beter begrip van de werkelijkheid van de dood, en die een hulp kunnen zijn om de gestorvenen op hun weg van de aardse naar de geestelijke wereld zinvol te begeleiden.

Inzicht in het mysterie van Golgotha - Rudolf Steiner
Deze elf voordrachten uit 1917 hebben een even spannende als gecompliceerde inhoud: de inslag die het ‘mysterie van Golgotha’ in de wereld heeft betekend, en de gang die het historische christendom sindsdien heeft genomen. Vanuit verschillende, ook verrassende invalshoeken schetst Rudolf Steiner een beeld van de tijd rond het begin van onze jaartelling. De oude spiritualiteit raakte toenemend verduisterd. De ratio van Rome was aan zet. In deze wereld vormde de christelijke impuls aanvankelijk een vreemd en gehaat element. Daarvan getuigen niet alleen de christenvervolgingen. Steiner vertelt hoe verscheidene Romeinse keizers ook esoterisch-magisch de confrontatie met het christendom aangingen. In de vierde eeuw vindt de grote omslag plaats. Keizer Constantijn maakt het christendom in feite tot staatsgodsdienst en verweeft het zo met ‘Rome’. Tegelijkertijd worden de heidense tempels massaal gesloten of vernield. Julianus Apostata, een van Constantijns opvolgers, tracht deze breuk met de oude spiritualiteit nog ongedaan te maken. Tevergeefs: de ontspiritualisering van het Westen zal zich onstuitbaar voortzetten tot in onze tijd. Door de voordrachten heen ontstaat een indringend beeld van de oorspronkelijke impuls van het christendom en hoe weinig daarvan tot op heden verwerkelijkt is. ‘Rome’ leeft nog altijd, en niet alleen in onze wetten. Om een christelijke cultuur en christelijke vormen van samenleving te ontwikkelen, moet de radicale impuls van het christendom herontdekt worden. De tijd is er rijp voor.

De drie wegen naar Christus - Rudolf Steiner
Het Christuswezen neemt in de antroposofische geesteswetenschap een centrale plaats in. Het gebeuren op Golgotha is een mysterie. Hoe krijgen wij, moderne mensen, daar toegang toe?
Steiner schetst het grandioze van de diverse godsdiensten, en hun karakteristieke verschillen met het christendom.
Helder beschrijft hij dat er niet slechts één, maar drie gerechtvaardigde wegen naar Christus zijn - wegen van het verleden en van de toekomst. De mens heeft ook hier de keuze.
Inzicht in het wezen van de Christusimpuls krijgen: dat vormt een bewuste basis voor tolerantie en respect, ook voor andere godsdiensten en culturen. Het kan de mensen verenigen en vrede op aarde bevorderen.

De bijen - Rudolf Steiner
De voordachten die Rudolf Steiner in 1923 over de bijen hield hebben aan waarde niets verloren. Integendeel, de voorspelling die Rudolf Steiner deed dat de bijen het zeer moeilijk zullen krijgen als we honderd jaar met de kunstmatige bijenteelt zouden doorgaan, is helaas maar al te zeer waar. De kunstmatige bijenteelt begon rond 1908-1912. De overgrote meerderheid van de imkers handelt nog altijd kunstmatig manipulatief. De toegankelijke voordrachten in dit boek geven - ook voor de leek - inzicht in de geheimen van het bijenvolk. Rudolf Steiner gaat in op de relatie van de bijen tot de zon, en tot het menselijk organisme. Hij behandelt de werking van de honing en de consequenties daarvan voor de menselijke voeding. Ook de plaats die de bij inneemt in het dierenrijk komt ter sprake. Met een nawoord van Theo Giorgiades, waarin onder andere is opge-nomen een interview met de kunstenaar Joseph Beuys over Bijen in de kunst.

Alcohol - Rudolf Steiner
Vóór of tegen alcohol? Dat komen we bij Rudolf Steiner niet tegen. Als je de innerlijke effecten van alcohol kent, kun je zelf beoordelen wat te doen.
Deze voordracht beschrijft heel helder hoe alcohol binnenin de mens werkt. In kleine hoeveelheden. Maar ook de stevige drinker passeert de revue.
Eveneens wordt het effect van alcohol bij kinderen en bij zwangerschap belicht.
Een boekje met verhelderende inzichten.

Het geweten - Rudolf Steiner
'De mentaliteit van de moderne mens is vaak niet van waarheidsliefde doortrokken,' aldus Rudolf Steiner.
Aan de hand van voorbeeldgevallen - schilderijenvervalsers, de dagelijkse krant enz. - schetst hij hoe wij tegenwoordig met de waarheid omgaan. En welk effect dat op ons heeft.
'Regeert de leugen' in de media? Wat is de rol van dogma's? Wat zou dat voor de menselijke ziel kunnen betekenen?
Meesterlijk is Steiners aandacht voor de rol van stijl in de taal.
Een boekje voor echte waarheidszoekers.

Liefde en erotiek - Rudolf Steiner
'De liefde is al zo oud als de wereld zelf.' Rudolf Steiner toont aan dat dit absoluut niet zo is.
Hij zet de liefde in een groot perspectief en schetst haar relatie tot macht en wijsheid.
Krijg je voor liefdedaden een beloning in het volgende leven?
Hoe staat de liefde in verband met zelfverwezenlijking? Wat is de samenhang van erotiek met de liefde? En met de mystiek?

Een boekje voor een ieder die zichzelf en de ander beter wil leren kennen.

Mens en machine - Rudolf Steiner
De komst van de techniek heeft werkelijk een nieuwe fase in de geestelijke ontwikkeling van de mensheid ingeluid. We zitten tot onze nek in de moderne techniek. Welk effekt heeft dat?
'In alles wat tot de natuur behoort bevinden zich elementaire wezens. Doordat we de natuur kapotmaken persen we de natuurgeesten naar buiten, naar het rijk van het geestelijke,' aldus Steiner. Hoe staat techniek in verhouding tot kunst?

Een aanrader voor de mens die met beide benen in deze tijd staat.

Verbeter de wereld (en begin samen) - De sociale hoofdwet - Rudolf Steiner
In dit boekje staat de sociale hoofdwet centraal en maakt Rudolf Steiner duidelijk dat de antroposofie een sociale missie heeft: zij wil bijdragen aan een betere wereld - voor álle mensen. Deze uitgave bevat de drie artikelen waarin Rudolf Steiner de sociale hoofdwet voor het eerst formuleerde, een prachtige voordracht uit 1905: Broederschap en de strijd om het bestaan die laat zien hoe de antroposofie wil bijdragen aan sociale gerechtigheid en is voorzien van een inleiding en een nawoord.

De beschermengel - Rudolf Steiner
Heeft de mens een individuele beschermengel, die als taak heeft hem te begeleiden en beschermen? Kennen we het verschijnsel beschermengel alleen maar uit de bijbel? En hoe zou zo'n beschermende geest dan op de individuele mens inwerken?
Rudolf Steiner behandelt dit thema met gepaste omzichtigheid, maar zorgt ervoor dat het betoog wetenschappelijk verantwoord is. Met veel levendige voorbeelden toont hij zin en onzin van het thema 'beschermengel' aan.
Deze voordracht kan ons een dieper inzicht verschaffen in de invloed die vanuit de geestelijke wereld op ons dagelijks leven wordt uitgeoefend.

Bijgeloof - Rudolf Steiner
'Bijgeloof, daar doe ik niet aan mee.' 'Bijgeloof is voor lager ontwikkelde mensen.'
In dit boekje toont Rudolf Steiner aan dat bijgeloof - veel meer dan we denken - tamelijk wijdverbreid is. Meestal zit dat niet in ons bewustzijn.
Aan de hand van sappige voorbeelden schetst Steiner de kracht van oude wijsheid, van bijgeloof en wat de oorzalen van bijgeloof zijn. Hoe kunnen we bijgeloof onderkennen, en hoe is het te 'genezen'?
Een boekje dat bijgeloof geesteswetenschappelijk belicht.

Lucifer, Ahriman, Asoera’s - Rudolf Steiner
Ieder van ons heeft wel eens nagedacht over zaken als: ziekte, pijn, lijden, en dood. Maar waar komen die vandaan? En wat is de oorsprong van dwalingen en 'zonde'?
Machten en tegenmachten, geesten en tegengeesten: Steiner tekent voor ons haarfijn uit hoe het gesteld is met de - drievoudige - machten van het 'kwaad'. Deze handvatten kunnen ons behulpzaam zijn de 'kwade machten' in onszelf en in de wereld om ons heen te herkennen en ermee om te gaan. En in te zien welke rol ons karma daarbij speelt.
Een boekje dat ons een diepgaande blik verschaft op de krachten in onszelf en in de wereld.

Vergeten - Rudolf Steiner
Vaak wordt vergeten als storend ervaren. Waarom heeft de schepping dit mechanisme in de mens eigenlijk ingeschapen? Wat is de functie van herinneren en vergeten, hoe werken ze? Zijn er met het vergeten ook voordelen verbonden? Wat heeft vergeten met de ontwikkeling van de mens te maken? Een voordracht, aangevuld met fragmenten uit andere voordrachten, over o.a. herinnering, vergeten en opvoeding.

Zelfopvoeding - Rudolf Steiner
In onze tijd staat jezelf ontwikkelen op de wensenlijst van velen. Een unieke voordracht, waarin aan bod komen o.a.: boven het persoonlijke uitstijgen; de rol van het geweten en van de liefde; harmonisch worden; leren vergeten; gemoedsstemmingen; leren berusten in het levenslot; gezond- of ziekmakend effecten. Met tal van aanwijzingen.

Kosmogonie – De evolutie van mens en heelal – Oude mysteriën en christelijke inwijding - Rudolf Steiner
Schepping of evolutie? Een unieke voordrachtenreeks in Steiners werk. Het betreft de door Schuré opgeschreven voordrachten die Steiner in 1906 in Parijs hield. Behalve een schets van de mensheidsontwikkeling vormen ze een prachtig overzichtspanorama over de geesteswetenschap. Met onderwerpen als o.a. Darwin, Atlantis, vulkaanuitbarstingen en aardbevingen, de oude en de moderne inwijding, de oorsprong van de mythen en sagen, de rozenkruisers, kleuren, de rol van dromen, menselijke passies, de zeven trappen van de christelijke inwijding, de rol van alcohol, de openbaring van de zeven levensgeheimen, het vrije huwelijk, de Apocalyps.
Met nawoorden, o.a. van Edouard Schuré en Rudolf Steiner

Opvoeding en moderne kultuur – Methodiek van het onderwijs - Rudolf Steiner
De oude Grieken gingen volkomen anders te werk bij het opvoeden van hun kinderen. Hoe wordt de moderne vrijeschoolpedagogie een in de geest van vandaag wedergeboren Griekse opvoeding? Onze tijd nieuwe opvoedingsmethoden; wat zijn de uitvloeisels daarvan voor onze cultuur?
Aan bod komen o.a.: de drie regels van de geheugenvorming; verbinding van wetenschap, kunst en religie; kunst en religie als levenskrachtschenkers voor de opvoeder; enthousiasme en mensenliefde; opvoeden in moraliteit; het belang van het woord, temperamenten en voeding.
Verder onder meer: de pedagogische vergadering - hartorgaan van de school; dier-, plantkunde, periodeonderwijs, rekenen, schrijven/lezen, gymnastiek en euritmie.
14 pedagogische voordrachten, met vragenbeantwoordingen, gehouden in 1923 te Ilkley/¬Engeland. Met een nawoord van Christof Wiechert

Esoterische scholing - Rudolf Steiner
Esoterie is de actieve vorm van spiritualiteit. Zij is iets levends, iets wat de poorten kan openen tot het geestelijke. Honderd jaar geleden begon Rudolf Steiner met zijn werk op esoterisch gebied. Hij deed dit in de vorm van een esoterische school, waarin hij zowel kennis (historie, context, opvattingen) als kunde (meditatielessen, opdrachten, beoefening) inbracht. Zijn meditatie-aanwijzingen zijn ook nu nog vruchtbaar. Traditioneel was zo’n school altijd een besloten aangelegenheid, uitsluitend voor genodigden. Daarom bestaat er weinig materiaal. De spaarzame documenten van Steiner zijn in dit boek opgenomen. Daarnaast maakt de briefwisseling met een van zijn eerste leerlingen de rol van Steiner als persoonlijke esoterische leraar zichtbaar. Verslagen van Steiners esoterische voordrachten uit de periode 1904-1914 completeren het boek, net als die van het instellen van een esoterisch kunstzinnige initiatiefgroep (1911) en de grondsteenlegging van het Goetheanum (1913). In het nawoord bij deze uitgave gaan Michel Gastkemper en Roel Munniks in op deze esoterische school. Ook bespreken zij het vraagstuk van de geheimhouding en leggen zij een verband met de inrichting van de Vrije Hogeschool voor Geesteswetenschap in 1923/24.

De val van de Geesten van de Duisternis – Spirituele achtergronden van historische ge-beurtenissen - Rudolf Steiner
In deze voordrachten bespreekt Steiner de achtergronden van een oorlog, en hoe er achter de schermen van onze wereld aan onzichtbare touwtjes wordt getrokken bij historische gebeurtenis-sen.
Hij beschrijft de gevolgen van de strijd van de geestelijke wezens in de 'hemel'. Ook schetst hij hoe door die hemelse strijd die duistere machten ons in hun greep krijgen en daardoor allerlei problemen op aarde veroorzaken.
Met een nawoord van Frans Lutters

De wereld van de gestorvenen - Rudolf Steiner
Deze uitgave bevat merendeels niet eerder vertaalde voordrachten, waarin Rudolf Steiner spreekt over het leven na de dood en de verbinding tussen levenden en gestorvenen.
Op haar reis door de planetaire sferen na de dood doet de ziel zeer verschillende ervaringen op. De eigenschappen die op aarde zijn verworven, bepalen het karakter en de rijkdom van deze ervaringen. Verbondenheid met andere zielen en met de hogere hiërarchieën, maar ook eenzaamheid komt op verschillende niveaus voor. Op individuele wijze neemt de ziel nieuwe krachten op voor haar volgende leven op aarde.
Een bijzondere invalshoek van deze voordrachten is de manier waarop de gestorvenen verbonden blijven met de levenden, en ook met de aarde zelf en haar ontwikkeling.
Ten slotte spreekt Steiner over mogelijkheden die de levenden hebben om met de overledenen in contact te komen en hen bij te staan.
Met een nawoord van Judith van der Bend.

De opstanding van de geest - De rozenkruisers – Pasen als mysteriegebeuren - Rudolf Steiner
De kerstconferentie van 1923 vormt een nieuw begin voor de geestontwikkeling van de mensheid. Rudolf Steiner vernieuwt – op vraag van de arts Ita Wegman – de mysteriën en geeft een meditatieve spreuk, de Grondsteenspreuk. Die spreuk is een samenvatting van de hele antroposofie: het nieuwe mensbeeld.
In de eerste voordrachtenreeks schetst Steiner hoe de mysteriescholen, zoals de rozenkruisers, te werk gaan in de middeleeuwen en in onze moderne tijd.
In de tweede voordrachtenreeks beschrijft hij de samenhang van ons paasfeest met de heidense mysteriecultus en de betekenis van dood en opstanding van de geest.
In het nawoord gaat Rob Otte in op de nieuwe mysterieschool, op de vraag ‘Wie ben ik eigenlijk?’ en De Grondsteenspreuk.

… Mensen stonden voor een soort altaar en zeiden: we willen ons nu verantwoordelijk voelen niet alleen voor onszelf of onze gemeenschap of ons volk of de mensheid van onze tijd; we willen ons verantwoordelijk voelen voor alle mensen die ooit op aarde hebben geleefd. We willen ons als lid van de hele mensheid voelen.
Bij de oude rozenkruiserfiguren kreeg je te horen: ‘Als je je echt verdiept, dan kun je door deze figuren – als door een venster – in de geestelijke wereld naar binnen kijken.’
Zoals we … konden zeggen: antroposofie is een kerstbelevenis, zo is antroposofie zelf in haar gehele werkzaamheid een paasbelevenis, een opstandingsbelevenis, verbonden met de grafbelevenis.
Rudolf Steiner

‘Om iets te kunnen zien moet je een hart hebben’ – Drie toespraken voor jongeren - Rudolf Steiner
‘In deze drie toespraken voor jongeren zien we hoe Rudolf Steiner direct tot jonge mensen spreekt; hij spreekt beeldender dan anders en zijn taal is vol vuur en enthousiasme. Hij slaagt erin om op een warme toon en met vertrouwen in zijn publiek serieuze thema’s aan te snijden. Als we deze drie toespraken lezen en bestuderen, kunnen we dichter bij Steiners jongerenimpuls komen.’
(Uit het voorwoord van Elizabeth Wirsching)

In de hier bijeengebrachte toespraken spreekt Rudolf Steiner met jonge mensen over allerhande thema’s: de verhouding tot de natuur en de geestelijke wereld, tot de oudere generatie en de instituten in de maatschappij, tot het beroepsleven en de studie, tot zichzelf en het eigen enthousiasme en idealisme. Dit zijn vraagstukken die jongeren ook vandaag de dag nog steeds bezig houden.
Rudolf Steiner beschrijft een kloof tussen de generaties, maar velen ervaren tegenwoordig deze tegenstellingen niet meer op die manier. Onder jongeren is er juist een verlangen te bespeuren om oudere mensen te ontmoeten en op een puur menselijk vlak het wezenlijke van hun levens en hun ervaringen te leren kennen.

Mijn levensweg - Rudolf Steiner
De onvoltooid gebleven autobiografie geeft een beeld van Steiners veelzijdige ontmoetingen en van zijn innerlijke ontwikkeling.

Algemene menskunde als basis voor de pedagogie - Rudolf Steiner
De cursus die Steiner gaf aan de leerkrachten van de eerste Vrije School, tevens een veelzijdige en originele belichting van het wezen mens.

Opvoeding en onderwijs - Spirituele grondslagen - Rudolf Steiner
De spirituele grondslagen van opvoeding en onderwijs. De praktische pedagogische consequenties en de bijbehorende pedagogische grondhouding.

Genezend opvoeden - Over kinderen met een ontwikkelingsstoornis - Rudolf Steiner
De zogenaamde 'heilpedagogische cursus' in een geheel herziene vertaling.

De praktijk van het lesgeven - Rudolf Steiner
Deze werkbesprekingen met leraren bieden een instructieve blik in de praktijk van het Vrije-Schoolonderwijs, de dagelijkse omgang met de kinderen en de hantering van de leerstof.

Opvoedkunst - Methodisch-didactische aanwijzingen - Rudolf Steiner
Deze cursus vormt samen met Algemene menskunde en Praktijk van het lesgeven het fundament van de Vrije-Schoolpedagogie.

Lopen, spreken, denken, de mens in relatie tot de engelenwereld - Rudolf Steiner
Wie de voordracht leest voelt zich opgenomen in een stroom die zijn aanvang heeft lang vóór de aardse geboorte, en die doorwerkt tot in het leven na de dood. Dit is ook voor de omgang met kinderen van groot belang; bij hen immers verschijnen lopen,spreken en denken als essentiële ontwikkelingsstappen het zuiverst.

Opvoeden in het licht van de antroposofie - Rudolf Steiner
In dit beknopte boekje geeft Rudolf Steiner een duidelijk beeld van de grondslagen der antroposofische opvoedkunde.