Pedagogie middelbare school

In een middelbare steinerschool tellen wij door van de zevende tot de twaalfde klas. De middelbare steinerscholen bieden één studierichting aan, nl. de studierichting 'Steinerpedagogie', die behoort tot het Algemeen Secundair Onderwijs (A.S.O.).

De eerste twee jaren van de middelbare school of middenbouw (zevende en achtste klas) vormen een overgang tussen onderbouw en bovenbouw. In de eerste steinerscholen telde de onderbouw acht leerjaren. De Vlaamse schoolstructuur en de regelgeving inzake subsidiëring beëindigen echter het basisonderwijs na zes leerjaren, waardoor de Steinerscholen hun indeling aanpasten. De bovenbouw begint in de negende klas, het derde jaar middelbaar onderwijs.

De zevende en achtste klas sluiten sterk aan bij de onderbouw voor wat betreft de opbouw van het leerprogramma. Er is een prominent aanwezige klasleraar. Deze neemt bewust meerdere vakken op zich binnen het lessenpakket van de klasgroep. In het verleden was dit trouwens vaak de klasleraar, die de kinderen al vanaf de eerste klas begeleidde, momenteel krijgen de leerlingen voor de twee jaren middenbouw (eerste graad) een andere klasleraar. Dat hangt enerzijds samen met het feit dat de leerlingen naar een andere school gaan, anderzijds met het gegeven dat onderwijs in de middelbare school voor leraren van de lagere school (met een opleiding van onderwijzer) wel een zware dobber is. In elk geval komen in klas zeven en acht al meer vakleraren. Vanaf de negende klas wordt elk vak, elke periode, door een gespecialiseerd leraar onderwezen.

Eén van de belangrijkste basisprincipes van onze pedagogie in de middelbare school is dat jonge mensen tot in de twaalfde klas naast cognitieve vakken ook praktische en kunstzinnige vakken krijgen aangeboden. Uiteraard liggen de accenten bij elk vak (en elke vakleraar) anders, maar toch worden voor elk vak cognitieve, affectieve en wilsvormende doelstellingen nagestreefd (denken - voelen - willen).
Deze drie elementen moeten samen een evenwicht vormen, zodat jongeren kunnen uitgroeien tot evenwichtige volwassenen met een ontplooiing van heel hun persoonlijkheid. De eerbied voor deze persoonlijke ontwikkeling is toonaangevend. De jongeren moeten voelen dat zij steeds als individu gewaardeerd worden.

Bij het lesgeven gaan leraren uit van het antroposofisch mensbeeld, zij onderwijzen dit mensbeeld echter niet. Twaalfdeklassers die de steinerschool na misschien wel 15 jaar steinerpedagogie verlaten kunnen geen theoretische uiteenzetting geven over deze pedagogie noch over de antroposofie. Ze kunnen enkel vertellen hoe het er in de praktijk op een steinerschool aan toegaat. Met andere wooorden: een school is geen steinerschool omdat er een vak 'Steiner' wordt onderwezen, maar omdat er elke dag opnieuw vanuit de antroposofische bezieling wordt gewerkt.